Opłata środowiskowa 2027 - stawki, progi, wykaz
Opłatę za korzystanie ze środowiska za 2026 rok rozliczasz do 31 marca 2027 roku. Sprawdź progi 100 i 800 zł, zasady składania wykazu oraz jak ustalić wysokość opłaty.
Opłata środowiskowa 2027 - stawki, progi, wykaz
Opłata za korzystanie ze środowiska, potocznie nazywana opłatą środowiskową, to obowiązek, o którym łatwo zapomnieć, bo firma rozlicza ją samodzielnie i nie dostaje wezwania do zapłaty. Tymczasem dotyczy on bardzo wielu przedsiębiorców - także tych, którzy jedynie użytkują pojazdy służbowe lub ogrzewają lokal kotłem. W tym artykule wyjaśniamy, do kiedy trzeba rozliczyć opłatę za 2026 rok, jak działają progi 100 i 800 zł oraz kiedy składa się wykaz, a kiedy trzeba faktycznie wnieść opłatę.
Pojęcie opłaty wyjaśniamy też w słowniczku, a wstępną wysokość możesz oszacować w kalkulatorze opłaty środowiskowej.
Termin opłaty środowiskowej za 2026 rok
Wykaz zawierający informacje wykorzystywane do ustalenia opłaty wraz z wyliczoną opłatą składa się do marszałka województwa do 31 marca za poprzedni rok. Opłatę za korzystanie ze środowiska za 2026 rok rozlicza się więc do 31 marca 2027 roku. W 2027 roku 31 marca przypada w środę, więc termin nie przesuwa się na kolejny dzień.
Opłatę wnosi się na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego, a wykaz przekazuje elektronicznie lub w sposób wskazany przez dany urząd. Wysokość opłaty przedsiębiorca ustala samodzielnie, na podstawie rzeczywistych wielkości emisji i obowiązujących stawek jednostkowych.
Za co wnosi się opłatę środowiskową
Opłata za korzystanie ze środowiska obejmuje kilka rodzajów korzystania ze środowiska. W praktyce dla większości firm najważniejsze jest:
- wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza - ze spalania paliw w kotłach, z procesów technologicznych oraz z eksploatacji pojazdów, maszyn i urządzeń,
- składowanie odpadów - dla podmiotów prowadzących składowiska.
Historycznie opłatą objęte było także pobieranie wód i wprowadzanie ścieków, jednak te rodzaje korzystania ze środowiska rozliczane są obecnie w systemie opłat za usługi wodne (Wody Polskie). W rozliczeniu z marszałkiem województwa najczęściej pojawia się więc emisja do powietrza, w tym emisja z pojazdów służbowych.
Kto najczęściej rozlicza opłatę środowiskową
W praktyce opłata środowiskowa dotyczy bardzo wielu firm, nawet takich, które nie kojarzą się z przemysłem. Rozliczają ją między innymi:
- firmy z flotą pojazdów, takie jak firma transportowa czy przedsiębiorstwo handlowe z samochodami dostawczymi,
- zakłady ogrzewane kotłami na paliwa stałe lub ciekłe, na przykład piekarnia lub cukiernia,
- warsztaty, lakiernie i inne firmy prowadzące procesy technologiczne z emisją do powietrza.
Obowiązek nie zależy od wielkości firmy, lecz od tego, czy jej działalność powoduje korzystanie ze środowiska. Dlatego nawet jednoosobowa działalność z samochodem służbowym powinna sprawdzić, czy nie przekracza progów opłaty.
Progi 100 i 800 zł - kiedy wykaz, a kiedy opłata
Najważniejsze w praktyce są dwa progi kwotowe, które decydują o tym, czy trzeba złożyć wykaz i czy trzeba wnieść opłatę. Progi liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska.
- Próg 800 zł - opłata. Nie wnosi się opłaty, jeżeli jej roczna wysokość dla danego rodzaju korzystania ze środowiska nie przekracza 800 zł. Dopiero gdy opłata dla danego rodzaju przekroczy 800 zł, trzeba ją faktycznie zapłacić.
- Próg 100 zł - wykaz. Nie składa się wykazu, jeżeli roczna wysokość opłaty z tytułu każdego z rodzajów korzystania ze środowiska nie przekracza 100 zł. Jeśli którykolwiek rodzaj przekroczy 100 zł, wykaz trzeba złożyć - nawet gdy opłaty ostatecznie nie trzeba wnosić.
Prościej ujmując, obowiązki układają się następująco:
| Roczna opłata dla danego rodzaju korzystania | Wykaz | Wniesienie opłaty |
|---|---|---|
| do 100 zł (dla każdego rodzaju) | Nie | Nie |
| powyżej 100 zł, ale do 800 zł | Tak | Nie |
| powyżej 800 zł | Tak | Tak |
Uwaga: nawet jeśli firma nie musi składać wykazu ani wnosić opłaty, powinna zachować własne wyliczenia w dokumentacji. W razie kontroli trzeba wykazać, że opłata rzeczywiście nie przekroczyła progu.
Jak ustalić wysokość opłaty
Wysokość opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza ustala się, mnożąc wielkość emisji przez obowiązujące stawki jednostkowe (wyrażone w zł za kilogram lub megagram danej substancji). Stawki jednostkowe są corocznie waloryzowane i ogłaszane w obwieszczeniu Ministra właściwego do spraw klimatu, dlatego przed rozliczeniem warto sprawdzić stawki obowiązujące dla danego roku.
Dla emisji z pojazdów można korzystać z uproszczonych wskaźników uzależnionych od rodzaju paliwa i zużycia, co znacznie ułatwia rozliczenie firmom z flotą samochodową. Dane o emisjach są przy tym spójne z tymi, które firma wprowadza do raportu KOBiZE - w praktyce oba obowiązki opierają się na tych samych informacjach.
Ponieważ dokładne stawki zmieniają się co roku, w tym artykule celowo nie podajemy konkretnych kwot za kilogram - zawsze należy je sprawdzić w aktualnym obwieszczeniu lub skorzystać z aktualizowanego kalkulatora.
Przykład zastosowania progów
Załóżmy, że firma ma dwa rodzaje korzystania ze środowiska w ramach emisji do powietrza: emisję z kotła oraz emisję z floty pojazdów. Ponieważ oba należą do tego samego rodzaju korzystania (wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza), sumuje się je razem. Jeśli łączna opłata dla tego rodzaju wyniesie 650 zł, firma:
- nie wnosi opłaty (650 zł nie przekracza progu 800 zł),
- ale musi złożyć wykaz (650 zł przekracza próg 100 zł).
Gdyby łączna opłata wyniosła 90 zł i był to jedyny rodzaj korzystania ze środowiska, firma nie składałaby wykazu ani nie wnosiła opłaty - powinna jednak zachować własne wyliczenia w dokumentacji.
Najczęstsze błędy
- Pomijanie emisji z pojazdów służbowych - to najczęstsze źródło niedoszacowania opłaty w małych firmach.
- Traktowanie progu 100 zł jako progu zwolnienia z opłaty - w rzeczywistości 100 zł to próg wykazu, a 800 zł to próg opłaty.
- Stosowanie nieaktualnych stawek jednostkowych - stawki są waloryzowane co roku.
- Brak dokumentacji wyliczeń, gdy firma nie przekroczyła progów - w razie kontroli trzeba wykazać, że opłata rzeczywiście była poniżej progu.
Opłata środowiskowa a inne obowiązki I kwartału
Opłata środowiskowa domyka pakiet rozliczeń pierwszego kwartału. Wcześniej firma składa raport do KOBiZE (do końca lutego) oraz sprawozdania w BDO (do 15 marca). Ponieważ opłata korzysta z danych o emisjach, najlepiej rozliczać ją zaraz po złożeniu raportu KOBiZE, gdy dane są już zebrane i zweryfikowane.
Jeśli chcesz mieć pewność, że opłata jest wyliczona poprawnie, a wszystkie progi zastosowane właściwie, skontaktuj się z nami - pomożemy rozliczyć opłatę i złożyć wykaz w terminie. Wiedzę zespołu w zakresie rozliczeń emisyjnych można też uzupełnić na naszych szkoleniach.
Najczęściej zadawane pytania
Do kiedy trzeba rozliczyć opłatę środowiskową za 2026 rok?
Wykaz i opłatę za korzystanie ze środowiska za 2026 rok składa się do 31 marca 2027 roku. Termin jest ustawowy i w 2027 roku przypada w środę, więc się nie przesuwa.
Jaki jest próg zwolnienia z opłaty środowiskowej?
Nie wnosi się opłaty, jeżeli jej roczna wysokość dla danego rodzaju korzystania ze środowiska nie przekracza 800 zł. Dopiero powyżej 800 zł opłatę trzeba faktycznie zapłacić.
Kiedy nie trzeba składać wykazu?
Wykazu nie składa się, jeżeli roczna wysokość opłaty z tytułu każdego z rodzajów korzystania ze środowiska nie przekracza 100 zł. Jeśli którykolwiek rodzaj przekroczy 100 zł, wykaz trzeba złożyć, nawet gdy opłaty nie trzeba wnosić.
Czy opłata dotyczy firmy, która ma tylko samochody służbowe?
Tak, użytkowanie pojazdów z silnikami spalinowymi to wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, czyli jeden z rodzajów korzystania ze środowiska. To, czy trzeba złożyć wykaz i zapłacić, zależy od tego, czy wyliczona opłata przekroczy progi 100 i 800 zł.
Czy muszę coś robić, jeśli opłata nie przekracza progów?
Nie składasz wtedy wykazu ani nie wnosisz opłaty, ale warto zachować własne wyliczenia w dokumentacji. W razie kontroli pozwolą one wykazać, że opłata rzeczywiście nie przekroczyła progu.